Search results

Filters

  • Journals
  • Keywords
  • Date

Search results

Number of results: 18
items per page: 25 50 75
Sort by:

Abstract

This article examines two forms of 19th-century animal magnetism. The fi rst had its roots in early 19th-century Romanticism, the other fl ourished on the fringe of orthodox science and medicine in the last decades of the century. Common to both is a confl ation of scientifi c experimentation, hermetic thought and popular culture. Mesmerism represented a peculiar, excitingly unorthodox face of 19th-century modernity. Now largely discredited and forgotten, it fed on the contemporary enthusiasm for scientifi c discoveries and confi dence in the human ability to do virtually anything. What distinguished mesmerism from other vitalist theories was its claim to shift the boundary between physics and metaphysics.
Go to article

Abstract

The biographies of the journalists of Polish press published in West Prussia in the 19th and early 20th century usually highlight their patriotic commitment and admirable perseverance in launching and running various newspapers and journals. However, we can also find in their lives episodes that did them little credit, or even were downright disgraceful.
Go to article

Abstract

This article examines the occasional verse published by the daily Czas [Time] in 1864–1879, i.e. over a decade and a half after the suppression of the January Rising. These texts, which feature both solemn occasions and local ephemera, present us with a unique chronicle of life of Cracow and its environs. In addition to listing all the relevant texts, the article attempts to identify their authors, i.e. unlock their initials or pseudonyms, to outline the conventions and genological peculiarities of that verse, and to gauge the attitudes of the Cracovians towards the question of Poland’s independence, Romanticism, patriotism as well as some well-known authority figures.
Go to article

Abstract

This article presents Jewish mutual aid associations in the Kingdom of Poland in the nineteenth century. Among the discussed matters are: the legal foundations for organising associations of this type, the chronology of their establishment, the socio-professional character of the founders and members, the attitudes of the authorities towards the creation and operation of these associations. The article is based on original, previously rarely used archives. There were 67 associations established in the discussed time period, including 32 in the Piotrków district (gubernia) and 17 in the Warsaw district.
Go to article

Abstract

Od początku XIX w. ewolucja stosunków ekonomicznych i skomplikowane uwarunkowania polityczne na ziemiach polskich zmuszały, a jednocześnie umożliwiały części ziemianek podejmowanie aktywności gospodarczej. Co prawda, już w okresie staropolskim zdarzało się, że kobiety zarządzały dobrami ziemskimi i prowadzeniem tzw. żeńskiego gospodarstwa, ale przełom wieków XIX i XX wraz z industrialno-cywilizacyjnymi przemianami nadawał ich obecności w majątkach nową jakość. Ziemianki stawały się oficjalnymi współgospodarzami dóbr, odpowiedzialnymi za ich finansową kondycję. W artykule podjęte zostały zagadnienia związane z udziałem i wkładem ziemianek zarówno w rozwój własnych majątków, jak i życie gospodarcze Królestwa Polskiego w okresie przełomu stuleci. Postawione w tekście pytania, m.in. o preferowane przez ziemianki branże rolniczej wytwórczości, nie tylko tradycyjne, lecz także mniej typowe, pozwalają zauważyć wzrost aspiracji kobiet wypowiadających się w prasie i czasopismach fachowych na tematy gospodarcze, jak i nie zawsze udane zmagania z twardymi prawami rynku. Specyfika ziemianek – przedstawicielek elit – kierowała je w stronę poszukiwania europejskich inspiracji czy wzorców, znajdowanych w gospodarczych podróżach. Zdobytą wiedzę i umiejętności przekładały na własną działalność i na społecznym forum dzieliły się doświadczeniami. Coraz częściej też pojawiały się obok mężczyzn jako równoprawne działaczki gospodarcze, podejmujące mniej lub bardziej udane próby samodzielnej aktywności, warunkowanej finansową niezależnością. Zdobywały ją na drodze ewolucji i raczej powolnymi przemianami mentalności charakterystycznej dla środowiska, z którego się wywodziły.
Go to article

Abstract

This paper examines the coverage of women’s health issues, preventive care and prophylaxis in 19th-century Polish popular medical periodicals, in particular Dziennik Zdrowia dla Wszystkich Stanów [ Journal of Health for all Social Classes] (1801–1802), Przyjaciel Zdrowia [ Health’s Friend] (1861–1863), Zdrowie [ Health] (1877/78–1880), and Lekarz [ The Physician] (1903/04–1904/05). The authors of this study try to find an answer to the question whether those periodicals did succeed in giving women’s health issues the rank and status warranted by their significance.
Go to article

Abstract

This article outlines the rise and development of popular science periodicals in Poland from the 18th century until 1939. Their history begins in 1758 with the publication of Nowe Wiadomości Ekonomiczne i Uczone [Latest Economic and Learned News]. Our corpus includes 128 periodicals representing a great diversity of formats and content.
Go to article

Abstract

Przedmiotem rozważań jest analiza artykułów w czasopismach ukazujących się na przełomie XIX i XX w., które przedstawiały postać Jakuba Jasińskiego. Badaniami objęto następujące tytuły prasowe: „Czarno na Białem” (1939), „Echo Pragi” (1917), „Gazeta Warszawska” (1924), „Gazeta Wileńska” (1906), „Kurier Literacko-Naukowy” (1927), „Kurjer Polski” (1917), „Kurier Poranny” (1886), „Kurier Warszawski” (1917), „Nowa Reforma” (1918), „Nowa Gazeta” (1917), „Sybilla Nadwiślańska” (1821), „Świat” (1917), „Tygodnik Ilustrowany” (1917). Zamierzeniem autorów było ukazanie osoby Jasińskiego na tle historii Polski. Nawiązywano do Mickiewicza, jako tego, który starał się wynieść Jasińskiego do grona polskich patriotów. Obraz ten był wielokrotnie powielany.
Go to article

Abstract

This paper discusses selected types of native, appellative-form surnames of the inhabitants of 19th-century Cieszyn Silesia and its surrounding areas. Such appellative-form surnames (without derivative indicators) reflect the regional culture and values characteristic to, and cultivated by, the inhabitants of the region. An overview of them confirms that Cieszyn Silesia, as an ethnic-cultural borderland, stands out with its sub-regional distinctness in onymic stock. The described surnames not only reflect the values acknowledged by the inhabitants of 19th-century Cieszyn Silesia, showing the immanence of this set in the regional context, but they also depict the material and spiritual culture of the inhabitants of this region. The researcher used the semantic field method to analyse the anthroponymic material, and the sociolinguistic aspect of naming was considered when describing the collected set of appellative-based surnames, with references made to statistical research.
Go to article

Abstract

Architektura XIX wieku była odzwierciedleniem epoki mistycyzmu, a zarazem sekularyzacji sztuki, dążenia do ideału jedności sztuk, a jednocześnie relatywizmu i indywidualizmu. Wyrosła na podłożu romantyzmu, może być ona postrzegana, jako wypadkowa postawy duchowej, światopoglądu i ruchu naukowego określanego mianem historyzmu. Rozwój historii sztuki i fascynacja przeszłością, wraz z bogactwem i różnorodnością stylów wpływały na polifonię ówczesnej architektury, w przestrzeni której istniał przede wszystkim historyzm, a także eklektyzm. Architekci historyzmu tworzyli dzieła inspirowane jednym stylem. Eklektyzm posiłkuje się stylami historycznymi w ówczesnym pojęciu romantycznymi, mieszając ich formy i motywy w jednej budowli. Wątki znaczeniowe architektury XIX wieku wiążą się z symboliką i wartościami niesionymi przez style minionych epok, reinterpretując ich formy i znaczenia.
Go to article

Abstract

Artykuł charakteryzuje pismo „Moriah” wydawane we Lwowie w latach 1903–1924 jako miesięcznik młodzieży żydowskiej. Pismo ukazywało się w języku polskim i było trybuną środowiska syjonistycznego. „Moriah” zamieszczała teksty popularnonaukowe, głównie z zakresu historii i literatury żydowskiej oraz utwory literackie przedstawicieli literatury jidysz i hebrajskiej. Pismo realizowało model wychowania w duchu narodowo-żydowskim, ale przede wszystkim popularyzowało idee syjonizmu.
Go to article

Abstract

This article is historical and philosophical in nature. Its purpose is to outline the most important trends and problems in the 19th-century Spanish philosophy. This philosophy has not yet been the subject of deeper analyses, especially in Polish literature on the subject. This is a major oversight, because the nineteenth century is the time of the impressive growth of modern social, political, legal, moral and intelectual structures in Spain. An important role in their development was played by Spanish philosophers and their reception of modern European philosophy and science. The reception was accompanied by numerous disputes and discussions about the condition of the Spanish culture and its possible development directions.
Go to article

Abstract

Polish popular-science periodicals have not yet been researched in terms of their overall graphic design and layout. Undertaking an in-depth assessment of this particular aspect was intended to follow the development of graphic design in the periodicals published on the Polish lands throughout the period spanning 1758–1939, with a view to identifying the most characteristic components that stood for overall visual appeal of specific publications, whilst pondering overall aesthetic and educational value of diverse illustrative material they offered to their readership. The article presents an outline of research into the graphic design of fifty such periodicals, highly representative of a popular-science genre. Comprehensive research results along with the accompanying factual material and tabularised data, which might well prove of some consequence in further comparative research, are available in a book format.
Go to article

Abstract

This article examines the jubilee book Nasz Plon [Our Harvest] prepared by editors of the Warsaw weekly magazine [Children’s Friend] (1861–1915) to mark the golden anniversary of its first issue. Set to appear in April 1911, its publication, plagued by various delays, did not take place until the following year. The volume, edited in a rather unprofessional manner (probably by Jadwiga Chrząszczewska), was full of errors ranging from misprints to all kinds of factual blunders. Yet, despite its faults it has a special place in the history of the Polish press: it was the first jubilee book of a children’s magazine and thus a notable sign of the rising social status of the children’s magazines.
Go to article

Abstract

This is a survey of Polish-language Jewish newspapers and periodicals published in Galicia prior to 1918 taking into account the general background of multilingual Jewish press in this autonomous province of the Austro-Hungarian Empire. It appears that the total amount of Jewish periodical publications in that period was 182, including 31 in Polish. This survey also attempts to establish the publication frequency and longevity of each periodical and identify the communities or sponsors that supported them.
Go to article

Abstract

This article presents a comparative analysis of two poems, Stéphane Mallarmé’s ‘Soupir’ (1866) and Wacław Rolicz-Lieder’s ‘To My Sister’s Smile’, published in 1891. ‘Soupir’ is one of Mallarmé’s early poems, yet in many respects, as this analysis demonstrates, looks forward to the French poet’s mature phase and foreshadows the poetics of Wacław Rolicz-Lieder. Chief among the similarities are the autothematic focus and the intent to convey feelings of emptiness and longing for an ideal in poems refined to the point of préciosité. However, for all their preoccupation with the craft of poetry, either poet believed that inspiration was absolutely vital for creativity. This article argues that Mallarmé’s poetics, especially his ideas of inspiration and originality, was taken over by Wacław Rolicz-Lieder, who adapted it to suit his own poetic project.
Go to article

This page uses 'cookies'. Learn more