Search results

Filters

  • Journals
  • Keywords
  • Date

Search results

Number of results: 5
items per page: 25 50 75
Sort by:

Abstract

This work is a contribution to understanding the philosophical dimension of the breakthrough that took place in the 20th century historical natural science as a result of the extrapolation of Darwin’s idea of evolution to the area of inanimate matter and the formulation on this basis of a number of theories of pre-biological chemical evolution. The revealed results are the inaccurate recognition of the philosophical foundations of the broadly understood science of evolution: on the one hand, for scientists-naturalists, and on the other, in a much broader, social dimension of their research.
Go to article

Abstract

The normative system of Bogusław Wolniewicz (1927–2017) can be subsumed under three categories: (1) pessimism (fatalism, or ‘tychism’ in Wolniewicz’s terms), (2) moral determinism (‘non-meliorism’), (3) conservatism (‘right-hand orientation’). Ad (1) Wolniewicz was pessimistic in two ways: he believed human life to be tragic (fatalism) and was also convinced that most people are guided by bad instincts (dualism). Ad (2) Wolniewicz believed that moral character was biologically determined and immutable. But his strong position on this subject ignores the classical view of Aristotle or the Stoics for whom moral character (or conscience) was acquired by habit and shaped deliberately. Ad (3) I suggest that a good historical example of conservative tendency was Critias of Athens. His famous fragment of the Sisyphus contains the idea of a supremacy of laws over human passions, and reduces religion to a supportive role with respect to ethics and politics. Wolniewicz’s dualism of right-hand and left-hand orientation encourages me to distinguish between a right-wing and a left-wing perception of value. For a leftist, value is intensity of a chosen feature (progressive value), whereas for a rightist, value is an area of freedom between inacceptable extremities (modular value). On these premises I propose a simple model of axiological conflict between left-wing and right-wing citizens.
Go to article

Abstract

Specyfika podejścia Karla Jaspersa do sposobów poznania człowieka ujawniła się już w pierwszym okresie jego działalności, w pracach psychopatologicznych, w których rozumienie, uważane za metodę nauk humanistycznych, występowało łącznie z wyjaśnianiem – metodą stosowaną na gruncie nauk przyrodniczych. Stosunek Jaspersa do obu tych metod badawczych zmieniał się wraz z nasilaniem się jego wątpliwości co do możliwości naukowej wiedzy o człowieku. W pracach psychopatologicznych rozumienie i wyjaśnianie odnosiły się do dwóch aspektów choroby psychicznej i były uzupełniane o opis fenomenologiczny. Natomiast w psychologii światopoglądów rozumienie oddzieliło się od wyjaśniania i nabrało nowego znaczenia. Uznane zostało za podstawowy element ludzkiego świata. O ile psychologia rozumiejąca stosowana w pracach psychopatologicznych Jaspersa miała wiele wspólnego z socjologią rozumiejącą Maxa Webera, a rozumienie, stanowiące jej podstawową metodę, polegało na poszukiwaniu związków sensu w przeżyciach chorego człowieka, o tyle w psychologii światopoglądów rozumienie było bliższe tradycji jego ujmowania wywodzącej się od Wilhelma Diltheya. Ta zmiana wiązała się z ukierunkowaniem refleksji Jaspersa nad człowiekiem na wolność (egzystencję), której nie da się uprzedmiotowić.
Go to article

This page uses 'cookies'. Learn more